หน้าหลัก

  คำนำ

  แบบทดสอบก่อนเรียน

  เนื้อหาอัญมณี

  - อัญมณีคืออะไร

  - การเกิด

  - แหล่งค้นพบ

  - การเจียระไน

  อัญมณีประจำเดือนเกิด

  อัญมณีประจำวันเกิด


  อัญมณีประจำราศี

  การตรวจสอบและ
การรายงานผล

  แบบทดสอบหลังเรียน

  ผู้จัดทำ



              
อัญมณีประจำเดือนกรกฎาคม

     

       ทับทิม (Ruby)

              อัญมณีประจำเดือนกรกฎาคม ได้แก่ ทับทิม (Ruby) ซึ่งจัดเป็นแร่ในประเภท (Species) คอรันดัม (Corundum) เช่นเดียวกับแซปไฟร์ (Sapphire)
       ทับทิมเป็นพลอยคอรันดัมที่มีสีแดงจนถึงสีม่วงแดง ทับทิมได้รับการขนานนามว่าเป็น ราชาแห่งอัญมณี และมีความเชื่อว่า
       ทับทิมจะช่วยปกป้องผู้เป็นเจ้าของจากความโชคร้าย คำว่า "Ruby" มาจากคำว่า "Ruber" ในภาษาละติน ซึ่งมีรูปเดิมว่า "Rubinus" แปลว่า สีแดง


       สมบัติของทับทิม

       สูตรเคมี (Chemical composition)
       ค่าดัชนีหักเห (RI)
       ค่าไบรีฟรินเจนซ์ (Birefringence)
       ลักษณะทางแสง (Optical nature)
       ความวาว (Luster)
       ระบบผลึก(Crystal system)
       ความแข็ง (Hardness)
       ความถ่วงจำเพาะ (SG) อะลูมิเนียม ออกไซต์ (Al2O3)
       ประมาณ 1.76-1.77
       ประมาณ 0.008-0.010
       ดัชนีหักเหคู่ (DR) uniaxial
       วาวแบบแก้ว (Vitreous)
       ระบบสามแกนราบ (Trigonal)
       ประมาณ 9
       ประมาณ 3.80-4.05

       กระบวนการเกิดและแหล่งกำเนิด

       การกำเนิดของทับทิมแบ่งเป็น 2 แบบ ได้แก่ การกำเนิดแบบปฐมภูมิ และแบบทุติยภูมิ

       แหล่งแร่ที่มีการกำเนิดแบบปฐมภูมิ (Primary Deposits)
              แหล่งแร่ที่มีการกำเนิดแบบปฐมภูมินี้ มักเป็นพลอยที่พบอยู่กับหินต้นกำเนิด มักพบเป็นแร่ประกอบหินของหินต้นกำเนิดหรือเกิดเป็นแร่แปลกปลอม
       เช่น แหล่งพลอยที่โมกก ประเทศพม่า และแหล่งพลอยประเทศมาดากัสการ์ โดยทั่วไปพบว่าแหล่งแร่นี้มีการเกิดสัมพันธ์กับหินต่างๆ เช่น
       หินอัคนีแทรกซอน หินแปร และหินภูเขาไฟชนิดหินแอลคาไลน์บะซอลต์

       ทับทิมและสปิเนลในหินอ่อนจาก Luc Yen ประเทศเวียดนาม
       photo : chaniya somboon

       ทับทิมจากแหล่ง Jedalek, Afghanistan ที่พบร่วมกับหินอ่อน
       photo : Jeffry Scovil

       แหล่งแร่ที่มีการกำเนิดแบบทุติยภูมิ (Secondary Deposits)
        แหล่งกำเนิดแบบนี้สัมพันธ์กับการผุพังสลายตัวของเนื้อหินต้นกำเนิด
       และมีการพัดพาแร่ออกจากต้นกำเนิดโดยกระแสน้ำไปตกสะสมตัวเป็นแหล่งแร่แหล่งใหม่ เช่นแหล่งพลอยในประเทศไทย แหล่งแร่พลอยทุติยภูมินี้
       สามารถแบ่งได้ 2 แบบ ตามการสะสมตัวของแหล่งแร่ ดังนี้

              แหล่งพลอยที่สะสมตัวอยู่กับที่ หรืออยู่ใกล้ต้นกำเนิด มักพบแร่บริเวณไหล่เขา หรือบริเวณที่หินต้นกำเนิดผุพัง
       หรือถูกพัดพาไปจากที่เดิมในระยะทางใกล้ๆ พลอยที่พบมักมีขนาดใหญ่
       แหล่งพลอยแบบลานแร่ แหล่งแร่เกิดจากหินต้นกำเนิดเกิดการผุพัง และเกิดการพัดพาของกระแสน้ำ ไปสะสมตัวอยู่ในที่ลุ่มต่ำ เช่น
       ที่ราบตะกอนน้ำพา บริเวณตะพักลำน้ำ พลอยที่พบมักมีขนาดพลอยเล็ก

       การปรับปรุงคุณภาพ

              ทับทิมจัดเป็นพลอยชนิดหนึ่งที่มีการปรับปรุงคุณภาพแพร่หลายและเป็นที่ยอมรับกันในท้องตลาด
        การปรับปรุงคุณภาพของทับทิมส่วนใหญ่จะใช้วิธีการปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อน เพื่อเป็นการกำจัดสีเจือปนที่ไม่ต้องการ
       รวมทั้งทำให้เนื้อพลอยมีความใสสะอาดมากขึ้น